Teamcultuur na het verlof: 5 tips voor een sterke start

De eerste dagen na het verlof zijn bepalender dan we denken.

Na een vakantieperiode komt iedereen opnieuw samen. Mensen hebben afstand genomen, nieuwe energie opgedaan — of misschien net niet — en oude gewoontes moeten opnieuw hun plaats vinden.

Dat maakt de start van een nieuw werkjaar een bijzonder moment voor je teamcultuur.

De toon die je als leider, ondernemer of team in die eerste weken zet, kan nog maandenlang doorsijpelen in de samenwerking. Hoe spreken we met elkaar? Welke afspraken vinden we belangrijk? Waar leggen we onze prioriteiten? Welke energie willen we in dit team?

Wil dat zeggen dat je een negatieve sfeer later niet meer kunt veranderen? Natuurlijk niet. Maar eenvoudig is het meestal ook niet.

Daarom is het slim om zo'n nieuwe start bewust te gebruiken. Om opnieuw richting te geven, verwachtingen helder te maken en samen te bepalen welke cultuur je het komende jaar wilt versterken.

Want zoals we bij SoulRebels vaak zeggen:

Als jij als leider de cultuur niet bewust mee vormgeeft, ontstaat ze vanzelf. En meestal niet helemaal in de richting die je voor ogen had.

Hier zijn vijf manieren om na het verlof bewust te werken aan een sterke teamcultuur:

1. Breng jullie samenwerkingswaarden opnieuw tot leven

Veel organisaties hebben waarden. Ze staan op de website, hangen aan de muur of kwamen ooit uitgebreid aan bod tijdens een teamdag.

Maar waarden hebben alleen betekenis als je ze terugziet in het dagelijkse gedrag.

Gebruik de start van het nieuwe werkjaar daarom om jullie waarden opnieuw boven te halen.

Wat betekenen ze vandaag voor ons? Welk gedrag hoort daarbij? Hoe willen we met elkaar communiceren? Wat verwachten we van elkaar wanneer het moeilijk wordt?

Maak waarden vooral concreet.

Sterke teams praten regelmatig opnieuw over hoe ze met elkaar willen omgaan.

Hebben jullie nog niet concreet gemaakt hoe jullie willen samenwerken? Dan kunnen collegiale principes helpen. Het zijn eenvoudige, concrete afspraken over hoe je als collega's met elkaar wilt omgaan.

2. Kijk achteruit én vooruit

Een nieuw werkjaar hoeft niet te beginnen met een groot strategisch plan.

Een goed gesprek kan al veel doen.

Kijk eerst even achterom:

• Wat werkte het voorbije jaar goed?

• Waar zijn we trots op?

• Wat willen we absoluut behouden?

• Waar verloren we energie?

• Wat willen we dit jaar anders doen?

Kijk daarna vooruit.

Probeer samen drie dingen te benoemen die jullie het komende jaar willen behouden, veranderen of versterken.

Niet tien. Niet twintig.

Drie.

Hoe eenvoudiger en duidelijker de focus, hoe groter de kans dat mensen er ook werkelijk iets mee doen.

“Complexity is the enemy of execution.”

3. Opnieuw beginnen is ook opnieuw kiezen

Na het verlof gaan we er vaak automatisch van uit dat iedereen gewoon terugkomt en opnieuw begint.

Maar misschien is het goed om daar net iets bewuster bij stil te staan.

Niemand is verplicht om na het verlof terug te keren. Wie er opnieuw staat, kiest er hopelijk ook bewust voor. En dat verdient waardering.

Bewust terugkomen en opnieuw kiezen voor je job helpt om met de juiste intentie aan een nieuw werkjaar te beginnen.

Nodig collega's daarom gerust uit om zichzelf een paar eerlijke vragen te stellen:

Heb ik hier nog energie voor?Is dit nog mijn plek?Ga ik hier gelukkig van worden dit jaar?Wil ik me opnieuw engageren voor dit team en deze organisatie?

En als het antwoord niet volmondig ja is, ontstaat misschien een nog belangrijkere vraag:

Wat heb ik dan te doen?

Dat hoeft niet meteen te betekenen dat iemand moet vertrekken. Misschien is er iets wat besproken, veranderd of opnieuw afgesproken moet worden.

Maar het gesprek niet voeren, helpt meestal niemand.

Soms begint groei niet met harder proberen, maar met eerlijk durven kijken en beslissingen nemen.

4. Kies bewust welke toon jij als leider wilt zetten

Teamcultuur gaat niet alleen over wat je van medewerkers verwacht. Als leider ben je er zelf voortdurend onderdeel van.

Leiderschap is besmettelijk.

Kom jij elke ochtend gejaagd binnen? Loop je voortdurend te zuchten? Ben je kortaf wanneer de druk stijgt? Of straal je rust, vertrouwen en enthousiasme uit?

Je team merkt het.

Dat betekent niet dat een leider altijd vrolijk moet zijn. Wel dat het interessant is om jezelf bij de start van een nieuw werkjaar af te vragen:

Welke energie wil ik uitstralen?Waar wil ik dit jaar meer van brengen?Welk effect wil ik hebben op de mensen rondom mij?

En misschien ook: welk gedrag van mezelf zit mij daarbij soms in de weg?

Wil je bijvoorbeeld af van je norse humeur, frustraties of voortdurende stressreacties? Dan vraagt dat meer dan goede voornemens.

Het vraagt bewust werken aan hoe je met je eigen gemoed omgaat.

In onze opleiding Gemoedsbeheer – van frustratie naar flow gaan we precies daarmee aan de slag.

5. Cultiveer positiviteit en waardering

Positiviteit is niet hetzelfde als naïviteit.

Een sterk team hoeft problemen niet onder de mat te vegen. Integendeel. Je moet moeilijke dingen kunnen benoemen én tegelijk aandacht blijven hebben voor wat goed gaat.

Waardering en dankbaarheid kunnen helpen om stress te bufferen en veerkracht te versterken.

En toch zijn we op het werk vaak bijzonder zuinig met waardering. We zien vooral wat fout loopt, wat nog niet af is en waar iemand tekortschiet.

Draai het af en toe eens om.

Wat loopt hier wél goed? Wie heeft iets gedaan dat we te vanzelfsprekend vinden? Waar mogen we als team trots op zijn? Wie verdient vandaag eens een oprechte dankjewel?

In het boek Make Work Human wordt dankbaarheid omschreven als een soort pil voor veerkracht, zonder neveneffecten.

Misschien is dat wel exact wat veel teams vandaag nodig hebben.

Een sterke teamcultuur begint niet vanzelf

Hoe je een werkjaar start, bepaalt natuurlijk niet alles.

Een teamcultuur bouw je niet in één vergadering, één teamdag of tijdens de eerste week van september. Ze ontstaat elke dag opnieuw in het gedrag dat je stimuleert, het gedrag dat je tolereert en de gesprekken die je wel of niet voert.

Maar een nieuwe start is wél een kans.

Een kans om opnieuw te zeggen:

Dit is hoe wij met elkaar willen samenwerken. Dit vinden we belangrijk. En hier willen we samen werk van maken.

Dus misschien is de belangrijkste vraag bij de start van het nieuwe werkjaar niet alleen:

Wat willen we dit jaar bereiken?

Maar ook:

Hoe willen we dit jaar samen werken?

Wil je zelf sterker worden in je leiderschap?

Sterke teamculturen vragen ook sterk leiderschap.

In de SoulRebels Masterclass helpen we leidinggevenden om met meer helderheid, vertrouwen en rust leiding te geven. Geen ingewikkelde modellen, maar praktische inzichten en tools die je meteen kunt toepassen in je eigen team.

Ontdek hier de SoulRebels Masterclass.